Η εκπαίδευση δεν τελειώνει όταν κάποιος ολοκληρώσει το σχολείο ή τις σπουδές του. Η ανάγκη για νέες γνώσεις συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας, καθώς εξελισσόμαστε και προσαρμοζόμαστε στις αλλαγές της εργασίας, της τεχνολογίας και της κοινωνίας. Μαθαίνουμε να χρησιμοποιούμε μια ηλεκτρονική υπηρεσία, να αναζητούμε εργασία, να προστατευόμαστε από διαδικτυακές απάτες και να κατανοούμε καλύτερα θέματα που επηρεάζουν τη ζωή μας.
Οι αλλαγές στην εργασία, στην τεχνολογία και στην καθημερινότητά μας είναι συνεχείς. Όποιος δεν έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει νέες γνώσεις και δεξιότητες μπορεί εύκολα να αισθανθεί ότι μένει πίσω. Αυτό αφορά μεγαλύτερους σε ηλικία πολίτες. Αφορά ανέργους που προσπαθούν να επιστρέψουν στην εργασία, εργαζομένους που χρειάζεται να προσαρμοστούν σε νέες απαιτήσεις, γονείς που δυσκολεύονται με την τεχνολογία και ανθρώπους που δεν είχαν τις ίδιες ευκαιρίες εκπαίδευσης στο παρελθόν.
Η εκπαίδευση ενηλίκων μπορεί να βοηθήσει σε απλές και ουσιαστικές ανάγκες. Κάποιος μπορεί να μάθει να συμπληρώνει μια ηλεκτρονική αίτηση, να χρησιμοποιεί με ασφάλεια το κινητό του, να επικοινωνεί με μια δημόσια υπηρεσία ή να αναγνωρίζει μια ψεύτικη πληροφορία. Μπορεί επίσης να ενημερωθεί για τα δικαιώματά του και να παίρνει αποφάσεις έχοντας καλύτερη γνώση των επιλογών του.
Η αξία της εκπαίδευσης ενηλίκων στην επαγγελματική ζωή
Η επαγγελματική πλευρά είναι επίσης σημαντική. Η εκπαίδευση ενηλίκων μπορεί να βοηθήσει κάποιον να ανανεώσει τις γνώσεις του, να αποκτήσει νέες δεξιότητες και να ανταποκριθεί καλύτερα στις αλλαγές της αγοράς εργασίας.
Διεθνής επιστημονική ανασκόπηση έδειξε ότι οι ενήλικοι που συμμετέχουν σε κατάλληλες μορφές εκπαίδευσης μπορούν να έχουν καλύτερες πιθανότητες απασχόλησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εκπαίδευση μπορεί να βοηθήσει στην επιστροφή στην εργασία, στην έξοδο από μια επισφαλή θέση και στην επαγγελματική εξέλιξη.
Τα οφέλη, όμως, δεν είναι ίδια για όλους και δεν προκύπτουν αυτόματα. Παίζει ρόλο τι μαθαίνει κάποιος, αν αυτό που μαθαίνει συνδέεται με πραγματικές ανάγκες και αν μπορεί να χρησιμοποιήσει τις νέες γνώσεις στην πράξη. Γι’ αυτό η εκπαίδευση χρειάζεται να είναι κατανοητή, προσιτή και χρήσιμη για τον καθένα στον οποίο απευθύνεται.
Περισσότερη αυτονομία στην καθημερινή ζωή
Η εκπαίδευση ενηλίκων δεν αφορά μόνο την εργασία ή την απόκτηση ενός πιστοποιητικού. Μπορεί να βοηθήσει έναν άνθρωπο να γίνει πιο αυτόνομος στην καθημερινότητά του.
Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα στην ψηφιακή εποχή. Πολλοί άνθρωποι έχουν κινητό τηλέφωνο και πρόσβαση στο διαδίκτυο, αλλά δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν ηλεκτρονικές υπηρεσίες, εφαρμογές και εργαλεία ασφάλειας. Παράλληλα, χρειάζεται να μπορούν να εξετάζουν όσα διαβάζουν, να ξεχωρίζουν μια αξιόπιστη πληροφορία από μια ψεύτικη ή παραπλανητική και να μην επηρεάζονται εύκολα από όσα εμφανίζονται στην οθόνη τους. Η ψηφιακή γνώση, επομένως, δεν αφορά μόνο τον χειρισμό μιας συσκευής. Περιλαμβάνει και την κριτική σκέψη, που μας βοηθά να καταλαβαίνουμε καλύτερα τι βλέπουμε, τι πιστεύουμε και τι επιλέγουμε να μοιραστούμε.
Όταν κάποιος μαθαίνει να χρησιμοποιεί ηλεκτρονικές υπηρεσίες, να αναζητά αξιόπιστες πληροφορίες και να προστατεύει τα προσωπικά του στοιχεία, αποκτά μεγαλύτερη σιγουριά και ευκολία στην καθημερινότητά του. Μπορεί να αντιμετωπίζει καλύτερα τις καθημερινές δυσκολίες και να συμμετέχει με μεγαλύτερη ασφάλεια στην κοινωνία.
Η μάθηση φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά
Η εκπαίδευση μπορεί επίσης να δημιουργήσει ευκαιρίες επικοινωνίας. Οι άνθρωποι συναντιούνται, μοιράζονται εμπειρίες, ακούν διαφορετικές απόψεις και καταλαβαίνουν ότι δεν είναι μόνοι στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν.
Έρευνα σε άτομα άνω των 60 ετών έδειξε ότι η μάθηση μπορεί να συνδέεται με πιο ενεργή κοινωνική συμμετοχή. Όταν υπάρχουν ευκαιρίες εκπαίδευσης και επικοινωνίας, οι μεγαλύτεροι άνθρωποι μπορούν να παραμένουν δραστήριοι, να δημιουργούν σχέσεις και να συμμετέχουν περισσότερο σε θέματα που αφορούν την κοινότητά τους.
Η κοινωνική συμμετοχή δεν σημαίνει ότι όλοι πρέπει να συμμετέχουν σε συλλόγους ή οργανώσεις. Μπορεί να σημαίνει ότι ένας άνθρωπος γνωρίζει τι συμβαίνει γύρω του, εκφράζει τη γνώμη του, ζητά βοήθεια όταν τη χρειάζεται και μπορεί να χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες που δικαιούται.
Γιατί έχει σημασία
Η δυνατότητα να συνεχίζει κάποιος να μαθαίνει σε κάθε ηλικία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ένας τρόπος να αντιμετωπίζει τις αλλαγές, να ενισχύει την επαγγελματική του θέση και να συμμετέχει πιο ενεργά στην κοινωνία.
Για να έχει πραγματικό αποτέλεσμα, η εκπαίδευση ενηλίκων πρέπει να ξεκινά από τις ανάγκες των ίδιων των ανθρώπων. Πρέπει να χρησιμοποιεί απλή γλώσσα, να δίνει πρακτικές γνώσεις και να μην αποκλείει όσους έχουν χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης ή λιγότερη εξοικείωση με την τεχνολογία.
Με αυτή την αντίληψη, η EnDynamosi Α.Μ.Κ.Ε. υποστηρίζει την εκπαίδευση ενηλίκων ως ένα πρακτικό μέσο για την ανάπτυξη δεξιοτήτων, την επαγγελματική ενδυνάμωση, την ψηφιακή αυτονομία και την πρόσβαση σε περισσότερες ευκαιρίες. Στόχος είναι η γνώση να μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην καθημερινή ζωή και να βοηθά τους ανθρώπους να συμμετέχουν με μεγαλύτερη ασφάλεια και ισότιμα στην κοινωνία.
Πηγές
Kosyakova, Y. και Bills, D. B. Formal adult education and socioeconomic inequality: Second chances or Matthew Effects? Sociology Compass, 2021.
Martins, T. και συνεργάτες. Learning and the Experience of Social, Civic, and Political Participation in Old Age. Adult Education Quarterly, 2022.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ευρωπαϊκός Πυλώνας Κοινωνικών Δικαιωμάτων.